 |
HALK MUTFAĞI Anadolu'da her yörenin kendine has yemek kültürü ve
damak zevki olduğunu görürüz. Bu kültür, yörenin coğrafi ve iklim
özelliklerini üzerinde taşır. Bu nedenle Ardahan'da da tarım ve hayvancılığa
dayalı bir mutfak kültürü gelişmiştir. Yörenin yemek kültürü ağırlıklı olarak
tahıl, et ve hayvansal ürünlere dayanmaktadır. Tahıl ürünü olarak en çok
arpa ile buğday kullanılır. Kaz etinin yörede ayrı bir yeri bulunmaktadır.
Sığır ve koyun eti de yaz aylarında taze, kış aylarında da kavurma olarak
fazlaca tüketîlmektedir. sebze cinsînden gıda maddelerinin başında ise
patates, kuru fasulye ve soğan gelir. Yörenin kendine özgü birçok yemek
çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan çorba olarak ayran aşı, hel-le aşı ve
püşrük aşını, hamur işi olarak bişi, mafiş, kayıtma, hingal, kete ve
katmeri, tatlı olarak da, baklava, lokum tatlısı, irmik helvası, un helvası
ve hasutayı sayabiliriz.
ETLİ MANTI
----------------
MALZEMELERİ: 1Kilogram kıyma, (kaz yada dana eti) 2 baş soğan,
2 yumurta, yeteri kadar un, tuz , su, kıymaya katmak için karabiber,
kimyon ve nane.
YAPILIŞI: Unu 2 yumurta tuz ve suyla kulak memesi kıvamından daha
sert bir hamur elde edilir. Üç dört pazıya bölünür.Yufkalar halinde açılarak
karelere bölünür. Diğer tarafta kıyma baharat, soğan ve tuzla hazırlanır.
Karelere fındık büyüklüğünde yerleştirilir. Üçgen şeklinde kapatılır.
Bir tencerede su tuz ilave edilerek kaynatılır. Kaynayan suya mantılar
atılır.15-20 dakika bu şekilde pişirilir. Pişen mantıları süzdürerek
servis tabağına alınır. Üzerine önce yoğurt sonra kızdırılmış tereyağı
dökülerek servis yapılır.
FESELLİ
-----------
MALZEMELERİ: Un, su, maya, tuz,
YAPILIŞI: Malzemeler birleştirilir. Yoğrularak hamur haline getirilir.
Kulak memesi yumuşaklığında yoğrulur. Biraz bekletilir. Hamur küçük
küçük kesilerek künt (pazı) yapılır. Oklava ile yufka halinde açılır.
Yufkanın içinin yağlayarak rulo halinde bükülür. Tekrar yuvarlak hale
getirilir. Yeniden açılır istediği incelikte olabilir. Sacda kısık ateşte pişirilir,
isteyen tekrar yağlayabilir.
KATMER
----------
MALZEMELERİ: Un, Su, tuz, yağ, maya
YAPILIŞI: Malzemeler karıştırılıp yumuşak hamur haline getirilir.
İyice yoğrulur. 10 Dakika bekletilir.Hamur küçük küçük kesilerek
künt (pazı) yapılır. Oklava yardımı ile ince yufkalar açılır.Yufkalar
tek tek yağlanarak üst üste dizilir. 6 yufka dizilir.rulo halinde
bükülerek yuvarlak haline getirilerek tepsi büyüklüğünde elle açılır,
üzerine yoğurt yada yumurta sürülerek 200 derece kızgın fırına sürülür.
Pişmeye bırakılır. Fırından çıkartılan katmer ılındıktan sonda dilim
halinde kesilerek servis yapılır.
KESME AŞI
--------------
MALZEMELERİ: 1 kg un, tuz , 2 yemek kaşığı salça , karabiber, nane
ve kekik, 2 yemek kaşığı tereyağı
YAPILIŞI: Un içine tuz ve su konularak kulak memesinden daha sert
bir hamur yoğrularak 2 yada 3 pazı yapılır. Pazının biri diğerlerinden
daha küçük olarak ayrılır. Pazılar biraz dinlendirilir. Fazla ince olmayan
yufkalar açılır. 5-6cm uzunluğunda kesilir bu şeritler daha sonra enine
eriştelik doğranır. Bir tencerede suya tuz ilavesiyle kaynatılır. İçine
erişteler atılarak pişirilir. Diğer taraftan ayırdığımız küçük pazıyı küçük
parçalara ayırıp yuvarlayarak l er cm uzunluğunda doğranır.
(halk dilinde nuğul denir.) Tavada yağ eritilir. Nuğullar yağda kızartılır.
Salça ve diğer baharatlar katılır, yemeğin üzerine dökülüp sıcak
servis yapılır.
GEVREK
----------
MALZEMELERİ: Un, kaymak, tuz (Malzemeler isteğe yada kişi
sayısına göre ayrılır.ölçüsüzdür)
YAPILIŞI: Bir kapta kaymak, un ve tuz konularak kulak memesinden
biraz yumuşak hamur hazırlanır. Yumurta büyüklüğünde kütler (pazı)
hazırlanır. Oklavayla açılan yufkalar bir taraftanda orta ısıda hazırlanmış
olan saçta pişirilir. Servisi peynir, çay, yada salatayla yapılır.
PİŞİ
------
MALZEMELERİ: Un, tuz, maya, su.
YAPILIŞI:Bütün malzemelerin katılımıyla kulak memesi yumuşaklığında
bir hamur elde edilir. Mayalanmaya bırakılır. Hamur mayalanınca,
derince ve büyük bir tavanın yarısına kadar yağ doldurulur, bu yağ
yüksek ateşte kızdırılır, hamurdan pazılar alarak oklava yardımıyla
tavanın genişliğinde açılır, ortasından delinir. Kızgın yağda kızartılır.
Servisi sıcak yapılır. Yanında kaz da varsa yenilmesi daha bir güzel
olur. Afiyet olsun.
AYRAN ÇORBASI
-------------------
MALZEMELERİ: ½ Kg. Un, 1 yumurta, 250 gr. Süzme yoğurt, tuz, nane,
kırmızı biber, 2 yemek kaşığı tereyağı, su
YAPILIŞI: Un, yumurta, tuz suyla kulak memesinden daha sert yoğrulur,
yufkalar açılır, eriştelik doğranır, bir taraftan tencereye 3 lt. su konur,
tuz ilave edilerek kaynatılır. İçine erişteler atılarak pişirilir, diğer taraftan
süzme yoğurt suyla açılarak ( yemeğin suyu fazlaysa bu sudan da
alınıp kullanılabilir) kalınca bir ayran haline getirilir. Pişen yemeğe
katılır, diğer taraftan tereyağı bir tavada eritilir, içine nane ve kırmızı
biber katılır, ayran aşının üzerine dökülür, sıcak servis yapılır.
|
|
